Rusya, global besin krizinde Batı’nın sorumluluğuna işaret etti

Dünya gıda piyasalarındaki durumu istikrara kavuşturmaya yönelik attığı adımlara karşın, Batı blokunun Rusya’yı global gıda güvenliği krizini derinleştirmekle suçlamaya devam ettiğinin belirtildiği metinde, Batı ülkelerinin, Rusya’yı gıda ihracat kapasitelerini tabanca olarak kullanmak ve kıtlığı kışkırtmakla suçladığının altı çizildi.

Rus makamları, kelam mevzusu argümanların yersiz bulunduğunu belirterek, nedenlerini şu halde sıraladı:

KRİZİN KÖKENLERİ

Birleşmiş Milletler Besin ve Tarım Örgütü (FAO) uzmanlarının hesaplamalarına nazaran, global gıda krizinin ön şartları, Rusya’nın Donbass bölgesini muhafazasına yönelik hususi harekâtını başlatmış olduğu 24 Şubat 2022 tarihinden oldukça daha evvel ortaya çıkmıştır. Kelam mevzusu ön şartlar olarak global iktisadın “çarpılıkları”, Batı ülkelerin Dünya iktisadı, güç ve gıda siyasetlerindeki yanlış hesaplamaları ile ve Rusya’ya karşı Batı ülkelerince uygulanan ziraat eserleri ve gübre fiyatlarında artışlarına yol açan sert ekonomik yaptırımlar sıralanabilir.

UMUT IŞIĞI

22 Temmuz 2022 tarihinde İstanbul’da “Karadeniz Tahıl Girişimi” imzalan evrak ile; Ukrayna tarafının kendisine dair olan Karadeniz kıyısının mayınlandırılmasıyla askıya alınan tahıl, gıda ve gübre nakliyatının Ukrayna’nın Chernomorsk, Odessa ve Yuzhny limanlarından inançlı koridor vasıtasıyla yeniden başlatılmasını olası kılmış idi.

Bugüne kadar Ukrayna limanlarından ihraç edilen besinlerin kütlesi 9 milyon tona ulaştı. Mevcut istatistik detayları Karadeniz Tahıl Teşebbüsü kapsamında Ukrayna’nın toplam tahıl tedarik kütlesinin sadece dörtte birinin gelişmekte olan ülkeler tarafınca alındığını gösteriyor. BM Dünya Besin Programı kapsamında en fakir devletlerin muhtaçlıklarını karşılamak maksadıyla Ukrayna tahılının sadece aşağı yukarı %2’si satın alınmıştır.

ÜRÜNLER NEREYE TESLİM EDİLDİ?

Tahıl tedarik kütlesinin yarısından fazlasının net varış noktasının Batı ülkelerinin limanlarının olduğu öğrenilmiştir. Ayrıyeten, Ukrayna limanlarından ihraç edilen bütün tahılın yarısı hayvan yemi için tahıldır. Bu da en fakir ülkelerdeki açlık tehdidini hemen ortadan kaldırma ihtiyaçına ait Batı propagandasının açıklamalarına terstir. Batı’nın reel niyetlerinin, duyuru etmiş olduğu gayelerden oldukça uzak olduğuna bir defa daha tanık oluyoruz.

MUTABAKATTA İŞLETİLMEYEN BÖLÜM

22 Temmuz 2022 tarihindeki İstanbul mutabakatların ikinci kısmı, Rusya Federasyonu ile BM Sekreterliği ortasında Rus gıda eserleri ve gübrelerinin Dünya pazarlarına sevkiyatlarının teşvik edilmesine ait Mutabakat Muhtırası’nın uygulanması “perde arkasında” kalmaktadır.

Batılı ülkelerin finans, sigorta ve lojistik alanlarında yarattığı manilerin kaldırılması kelam konusuydu. Uygulamada ise Rus üreticiler ve ihracatçılar eskisi üzere, finansal süreçler, lojistik zorluklar ve oldukça yüksek sigorta maliyetleri suretiyle meselelerle müsabakaya devam ediyor.

Bu ortada, Rusya’nın tahıl ve gübre ihracatını artırma yeteneği, dünya gıda pazarları üstünde değerli bir istikrar sağlayıcı tesire haiz olabilir. Kısıtlamalara rağmen Rusya, Asya, Afrika, Latin ABD ve Orta Doğu ülkelerine gıda tedariki dahil olmak suretiyle ziraat eserlerinin ihracatına ait yükümlülüklerini hassas yerine getirmeye devam ediyor.

KİMİN FAYDASINA?

Kolektif Batı, Rusya’yı gıda krizini kışkırtmakla suçlarken, artan gıda fiyatlarından ve tedarik zincirindeki aksaklıklardan en büyük faydayı global ziraat ticaretinin %75’inden fazlasını ellerinde tutan en büyük Batılı ziraat şirketlerinin sağlamış olduğu gerçeği kasıtlı olarak örtbas ediyor.

Gıda pazarında değerli bir milletlerarası oyuncu olan Rusya’nın yerinden edilmesi ve piyasadaki belirsizliğin teşvik edilmesi, bu firmalar için elverişli şartlar yaratmakta ve kârlarını değerli seviyede artırmaktadır.

KRİZDEN KAÇINMAK MÜMKÜN MÜ?

Bu durumda olası olan tek tahlil, Rusya’dan besin, gübre ve güç kaynaklarının ihracatı üstündeki kısıtlamaların hemen kaldırılmasıdır. Bu biçimde Batı, krizi çözme mevzusundaki samimi ilgisini laflarla değil, aksiyonlarla gösterebilir. Ne yazık ki, şu ana kadar tam aykırısını görüyoruz: Batılı temsilciler, halka aleni konuşmalarında dünyanın en fakir ülkeleri için tasa gösterirken, gerçekte ucuz güç ve besine erişimlerini sonlandırıyor.

Batı ülkelerinin mevzuatlarına, Rus ziraat eserleri ve gübrelerinin ithalatı ve taşınmasının yanı sıra bunlarla meydana getirilen süreçlerin sigortalanması için dahil olmak suretiyle her çeşit bilvasıta yasakların ortadan kaldıracak aleni kararların dahil edilmesi tesirli bir önlem olacaktır. Rus ziraat eserleri ve gübrelerinin transit geçişi için Avrupa limanlarının açılması, yetkili bankalar vasıtasıyla ödeme süreçlerinin mümkünlüğünün gene sağlanması ile alakalı için tedbirlerin katılması gerekiyor.

Yaptırımların devam etmesi, sırf global gıda krizinden reel fayda sağlayanlar ile alakalı daha evvel çıkarılmış olan neticeleri doğrulayacaktır.