Uzman isim Adana’daki fay hattını işaret edip uyardı!
Kahramanmaraş merkezli 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremler 11 ili etkilemiş, çoğu ilde de yıkıma niçin olmuştu. Çok sayıda yurttaş yıkıntı altında kalırken, binlerce insan yaşamını kaybetti. Bu depremlerin sonrasında bu sefer merkez üssü Hatay’da gerçekleştirilen 6.4 ile 5.8 büyüklüğündeki depremde de hasar gören binalar yıkıldı, 6 şahıs yaşamını kaybetti. Uzmanlar artçıların süreceğini anlatmaya devam ederken, bilhassa Adana’daki fay hatlarına işaret ediliyor.
“DEPREMLERİ NE YAZIK Kİ GELECEKTE DE YAŞAYACAĞIZ”
Yaşanılan ve yaşanılabilecek depremlerle alakalı İHA muhabirine konuşan Mersin Üniversitesi (MEÜ) Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hayati Koç, Türkiye’de birden fazla fay hattının bulunmuş olduğu söyledi. Bu faylara bağlı olarak büyük depremlerin yaşandığını kaydeden Koç, “Şu anda da yaşıyoruz ve gelecekte de yaşayacağız ne yazık ki. Bunu iyi bilmemiz gerekiyor. Kahramanmaraş’ta yaşadığımız depremler çoğu bölgeyi ciddi şekilde etkilemişti. Depremin bu bölgede olacağı esasen daha ilkin biliniyordu. Buna yönelik de açıklamalarımız devam ediyor. Tabii bir zelzele olacak diyoruz fakat bunun azca ya da oldukça hasara yol açması çoğu faktöre bağlı. Birincisi depremin kendi özellikleriyle ilgili. Ne kadar büyük zelzele olursa felaket o denli fazla oluyor. Bunun haricinde depremin odak derinliği önemli. Türkiye’de fayların bulunmuş olduğu bölgelerde olan depremler sığ odaklı olduğundan açığa çıkan enerjiler hızlıca yeryüzüne geliyor ve ziyanı daha fazla oluyor. Bu açıdan depremlerin bu özelliği ülkemizde ne yazık ki oldukça çekince arz ediyor. Bunun yanısıra depremin oluş tarihi da kayıplarda mühim rol oynuyor. Bir de faydaki kırılmanın olduğu bölgedeki nüfus yoğunluğu kayıplardaki sayıyı belirliyor” diye konuştu.
“ARAŞTIRMALARDA ADANA’YA YAKIN FAYLARDA 6,5 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM BEKLENİYOR”
Fay hatlarının geçmiş olduğu yerlere yerleşim bölgeleri kurulduğunu kaydeden Koç, “Bu da zararları artıran nedenlerden bir tanesi. Depremin merkez üssü ile bulunduğunuz mesafe oldukça önemli. Mersin, Kahramanmaraş’a 250 kilometre uzaklıkta. Deprem büyüktü ve biz de mühim oranda hissettik. Mersin’e en yakın fay hattı Adana’da bulunuyor. Tabii bu fayların uzunlukları oldukça fazla değil ve meydana getirilen çalışmalarda şunu görüyoruz; burada olabilecek en büyük depremin 6,5, birtakım incelemelerde en oldukça 7’ye yakın zelzele bekleniyor. Zaten 1998 senesinde Ceyhan’da 6.2 büyüklüğünde bir zelzele yaşadık. O zamanki depremde de Mersin, bu son depremde yaşadığımız sarsıntıyı yaşadı. Yani ciddi bir felaket olmamıştı. Bu da bizlere şunu gösteriyor; Mersin’e yakın bir yerde ciddi zelzele yapabilecek bir fay yok. En yakın faylara da mesafemiz birazcık uzak olduğundan risk payı birazcık düşük gözüküyor. Ancak bu şu anlama gelmesin, risk asla yok mu diye. Risk her yerde, her yaşadığımız alanda bulunuyor. Buradaki depremlerde üretebileceği büyüklük tahminlerine göre biz bu tarz şeyleri söyleyebiliyoruz. Bazen tahminlerin de üzerinde depremler olabiliyor” şeklinde konuştu.
“İYİ OLMAYAN ZEMİNLER ÜZERİNE BİNALAR YAPIYORUZ”
Depremlerin olabileceği yerlerin bilindiğini vurgulayan Koç, “Bu faylarda ne büyüklükte depremler olabileceğini de tahmin edebiliyoruz fakat mutlaka ne zaman, hangi tarihte, hangi saatte olacağını söylemem olası değil. Zaten bunu bilseydik bu ölümlerin, yaralanmaların hiçbiri olmazdı. Tabii depremin zararlarını artıran etkenlerden biri de yerin özelliği. Fayların geçmiş olduğu bölgeler genellikle düzlük alanlardan oluşuyor, biz buralara yerleşim yerlerini fazla sayıda yapıyoruz. Buna bağlı da iyi olmayan zeminler üstüne binalar yapıyoruz. Bu yerlere bina yapılabilir fakat daha azca kattan oluşan ve o zemine makul şekilde inşaat yaparak biz depremlerin zararlarını en aza indirgeriz. Bunlara dikkat etmemiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.
“MERSİN’DEKİ VATANDAŞLAR EVLERİNDE HİÇBİR HASAR YOKSA RAHATLIKLA EVLERİNDE OTURABİLİRLER”
Mersin’in zeminiyle alakalı de bilgiler veren Koç, “Mersin’de bilhassa kıyı kesimlerinde daha fazla yer altı sularının da fazla olduğu, kumlu yerlere binalar dikilmiş. Buralarda zelzele riskini biz birazcık daha fazla hissederiz. Ancak dağlara doğru gittiğimiz vakit zeminlerimizin iyileştiğini görüyoruz. Bundan sonrasında en azından Mersin ve öteki fay hatlarının bulunmuş olduğu bölgelerde sağlam zeminlerin olduğu yerlere doğru şehirlerimizi taşımak zorundayız. Bu adımı da bir an ilkin atmalıyız. Mersin halkımızda da bu depremlerden kaynaklı tedirginlik var. Biz 7.7 ve 7.6’lık depremlerde büyük korku yaşadık. Tabii ki bir ana zelzele olduktan sonrasında 6 ay, 1 sene süren artçı depremler olur ve biz bu tarz şeyleri hissederiz. Ancak asla bir vakit artçı bir zelzele ilk andaki büyüklükteki zelzele olmaz. Eğer ilk büyük depremde evlerimiz rastgele bir hasar görmediyse evlerimizde kolaylıkla oturabiliriz. Tabii ki binalarımızı denetim ettirmemiz gerekiyor. Çünkü bundan sonrasında artçılar devamlı olacak. Hatta birtakım durumlarda her gün olacak. Bundan korkmamız lazım ve alışmamız gerekiyor. Depreme hazır bir cemiyet olarak hazırlanmamız gerekiyor. Uzmanlara kulak asmamız lazım. En önemlisi de okumalıyız, okumalıyız ve okumalıyız. Sadece zelzele değil ilimizi etkileyebilecek tüm tabii afetlerle alakalı bilgili olmamız gerekiyor. Önce kendimizden başlayıp, daha sonrasında üste doğru sıkıntılarımızı oralara bildirmemiz gerekiyor. Böyle tabii afetleri asla bir vakit unutmamalıyız. Sürekli kendimizi, yaşadığımız bölgenin tabii afetlere karşı ne kadar riskli bilmemiz gerekiyor” dedi.